Stoeltjesliften

Ontkoppelbare stoeltjeslift

Een ontkoppelbare stoeltjeslift vervoert zittende skiërs op stoeltjes die in elk station de bewegende trekkabel loslaten. Daar kruipen ze ongeveer op wandeltempo over een rail, zodat instappen makkelijk is. Voor vertrek wordt elk stoeltje versneld en klemt het zich weer vast op een kabel die met 5 tot 6 m/s loopt.

Een ontkoppelbare stoeltjeslift op de bergSchematische ontkoppelbare zespersoonsstoeltjeslift met kappen: de stoeltjes komen dicht op elkaar in beide stations, waar ze de kabel loslaten, en spreiden zich op de lijn op volle snelheid.
  1. Aandrijf- en spanstation
  2. Stoeltjes laten de kabel los en remmen af
  3. Trekkabel op lijnsnelheid
  4. Mast met rollenbatterijen
  5. Keerstation

In het kort

Gangbaar bereik
Per voertuig
4–8 personen
Lijnsnelheid
5–6 m/s
Personen per uur
2.400–4.800 personen/uur
Klem
OntkoppelbaarKap mogelijk · Ski’s aan: Ja
Windbestendigheid
Geschikt voor beginners
Comfort en instappen
Op sommige liften:
  • Kap
  • Stoelverwarming
  • Instapband
  • Voetsteun
  • Veiligheidsbeugel

Zo werkt het

Door het dalstationSchematisch station op grotere schaal: stoeltjes komen met open klem van het keerwiel, kruipen op een rij banden langs de instaplijn, versnellen en klemmen zich weer vast op de bewegende kabel.
  1. Keerwiel
  2. Klem open: stoeltje los van de kabel
  3. Instappen bij ongeveer 1 m/s
  4. Banden remmen het stoeltje af en versnellen het weer
  5. Klem sluit op kabelsnelheid
  6. De trekkabel stopt nooit
De ontkoppelbare klemSchematische doorsnede: gesloten klemmen een vaste en een beweegbare bek de kabel vast door veerkracht; open drukt de openingsrail op het rolletje, draait de hefboom en zwaait de beweegbare bek van de kabel weg.
  1. Vaste en beweegbare bek klemmen de kabel
  2. Schotelveren houden de bekken dicht
  3. Rolletje en hefboom
  4. Openingsrail in het station
  5. Bek open, kabel vrij

Op de lijn hangt elk stoeltje aan de trekkabel met een klem waarvan de bekken door een pakket veren dicht worden gehouden. De kabel stopt niet: hij loopt in elk station onafgebroken rond een keerwiel.

Als een stoeltje het station binnenkomt, loopt de klem op een rail die het gewicht overneemt. Een rolletje op de klem raakt een openingsrail, die een hefboom draait, de veren indrukt en de beweegbare bek wegzwaait. De kabel loopt zonder het stoeltje verder.

Een rij banden drijft het stoeltje nu aan via een frictieplaat op de klem. De banden draaien steeds langzamer, zodat de stoeltjes dicht op elkaar komen en de instaplijn met ongeveer 1 m/s passeren. Franse regels beperken de instapsnelheid tot 1,3 m/s.

Na de instaplijn versnellen snellere banden het stoeltje tot kabelsnelheid, sluiten de bekken zich om de kabel en wordt de klem gecontroleerd voordat het stoeltje het station verlaat.

Zo kan één lijn snel draaien en is instappen toch makkelijk. Doppelmayr en Leitner bouwen ontkoppelbare stoeltjesliften voor vier tot acht personen; Frankrijk had er begin 2025 387, waarvan 288 met zes zitplaatsen.

Zo ga je erop

Met de ontkoppelbare stoeltjesliftVier beelden: twee skiërs wachten bij de lijn terwijl een stoeltje aankomt, gaan zitten, rijden mee met beugel en kap omlaag, en staan op om van de uitstaphelling weg te skiën.

  1. Wachten bij de lijn

  2. Zitten als het stoeltje komt

  3. Beugel omlaag, ski’s op de voetsteun

  4. Beugel omhoog, opstaan en wegskiën

  1. Wacht achter het hekje; ga naar de instaplijn als het opengaat.
  2. Kijk achterom en ga zitten als het stoeltje de achterkant van je benen raakt.
  3. Doe de veiligheidsbeugel omlaag, trek de kap naar beneden als die er is en zet je ski’s op de voetsteun.
  4. Doe de beugel omhoog als het bergstation nadert, sta op als je ski’s de uitstaphelling raken en ski weg.
Lees de hele gids: Zo neem je een stoeltjeslift

Waar je hem vindt

Scandinavië

De belangrijkste lift in de grotere gebieden zoals Åre, Trysil en Hemsedal, al meestal als vier- of zespersoonslift. Zweden had vijf achtpersoonsstoeltjesliften, tegenover 75 in Oostenrijk.

Alpen

Het werkpaard van bijna elk groot skigebied in de Alpen, inclusief de zes- en achtpersoonsliften met kap en stoelverwarming.

Op PisteWindow

Lifttypes zijn tot nu toe vastgelegd voor 74 van 247 bestemmingen.

Geschiedenis en voorbeelden

Poma bouwde zijn eerste ontkoppelbare stoeltjeslift in 1972 in Pralognan-la-Vanoise.

Doppelmayr nam op 26 december 2004 de eerste verwarmde stoeltjes in gebruik, op vijf ontkoppelbare stoeltjesliften in Lech en Schröcken in Oostenrijk.

Vergelijk met

CombibaanHybride

Dezelfde machine, met cabines ertussen.

4–10 personen · 5–6 m/s

Gondelbaan

Cabines aan één kabel, ski’s uit.

4–10 personen · 5–7 m/s

Vergelijk met
KenmerkOntkoppelbare stoeltjesliftStoeltjeslift met vaste klemCombibaanGondelbaan
Per voertuig4–8 personen1–6 personen4–10 personen4–10 personen
Lijnsnelheid5–6 m/s1,8–2,8 m/s5–6 m/s5–7 m/s
Personen per uur2.400–4.800 personen/uur800–2.400 personen/uur2.400–3.900 personen/uur2.000–4.500 personen/uur
KlemOntkoppelbaarVastOntkoppelbaarOntkoppelbaar
BeschermingKap mogelijkOpenGeslotenGesloten
Ski’s aanJaJaNeeNee
WindbestendigheidGemiddeldLaagGemiddeldGemiddeld
Geschikt voor beginnersMakkelijkGoed te doenMakkelijkMakkelijk

Vragen

Waarom gaat het stoeltje in het station langzamer?

Het heeft de kabel losgelaten. Banden bewegen het langzaam langs de instaplijn terwijl de kabel zijn snelheid houdt; daarna versnellen ze het en sluit de klem weer.

Hoe werkt stoelverwarming op een stoeltjeslift?

Verwarmingsmatten in de zitkussens krijgen alleen in het station stroom, via stroomafnemers op de klem die over stroomrails lopen: Doppelmayr noemt ongeveer 420 W per zitplaats bij 48 V, gedurende 16 tot 21 seconden. De opgeslagen warmte houdt de hele rit aan. Leitner verwarmt alleen stoelen waar iemand op zit.

Waar is de kap voor?

Het is een doorzichtige weerkap die je over het stoeltje naar beneden trekt. Hij houdt wind en sneeuw tegen, maar vangt ook wind, en dat is een van de redenen dat stoeltjes met kap bij storm eerder kunnen stoppen.

Is de klem veilig als de stroom uitvalt?

De bekken worden door veren dichtgehouden, niet door stroom, en elke klem wordt gecontroleerd als hij het station verlaat.

Wanneer stoppen ontkoppelbare stoeltjesliften voor wind?

Dat hangt af van de lift en de exploitant. Exploitanten laten stoeltjesliften vaak langzamer draaien vanaf windstoten van ongeveer 55 km/h en zetten ze uiterlijk bij ongeveer 75 km/h stil. Zie het windhulpmiddel voor de waarden.

Mag ik een slee of een kind op schoot meenemen?

De regels verschillen per gebied. Meestal moeten kinderen naast een volwassene op de zitting zitten, met de beugel omlaag.

Namen in andere talen

Namen in andere talen
TaalNaam
EnglishDetachable chairlift
DeutschKuppelbare Sesselbahn
SvenskaKopplingsbar stollift
FrançaisTélésiège débrayable
ItalianoSeggiovia ad ammorsamento automatico
NederlandsOntkoppelbare stoeltjeslift
EspañolTelesilla desembragable
DanskAfkoblelig stolelift
Norsk bokmålKoblingsbar stolheis

Bronnen

  1. Doppelmayr/Garaventa · Seat Heating brochure (ENG, 09/2013) · Gecontroleerd
  2. LEITNER AG · Sustainability: products from LEITNER · Gecontroleerd
  3. LEITNER AG · Winter sports ropeway systems brochure (EN) · Gecontroleerd
  4. Lift-World (lift-world.info) · World's first seat heater for chairlifts (news, 26.12.2004) · Gecontroleerd
  5. Mt. Ashland (operator) · Wind Holds & Delays · Gecontroleerd
  6. Palisades Tahoe (operator blog) · Determining factors that guide operational decisions · Gecontroleerd
  7. POMA · The history of POMA · Gecontroleerd
  8. remontees-mecaniques.net · La pince débrayable (dossier) · Gecontroleerd
  9. remontees-mecaniques.net · Le télésiège (dossier) · Gecontroleerd
  10. remontees-mecaniques.net · Les télésièges débrayables (fonctionnement, page 3) · Gecontroleerd
  11. remontees-mecaniques.net forum (enthusiast/operator posts) · Résistance au vent (forum thread) · Gecontroleerd
  12. SAM Magazine (via search excerpt) · Local warming: first heated chairlift starts operations · Gecontroleerd
  13. skiresort.info · Ski Arlberg innovations · Gecontroleerd
  14. STRMTG (French cableway regulator, Ministry of Ecological Transition) · Rapport annuel 2024-2025 (parc au 01/01/2025, annexes 1, 4, 5) · Gecontroleerd
  15. Sugarbush Resort (operator blog) · Blow, blow, thou winter wind · Gecontroleerd
  16. Wikipedia (pointer only) · Detachable chairlift · Gecontroleerd